امام علی(علیه السلام) در بخشی از خطبه29 نهج البلاغه به یک اصل بسیار مهم در زندگى انسان ها اشاره کرده، مى فرماید: (لاَیَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ! وَ لاَیُدْرَکُ الْحَقُّ إِلاّ بِالْجِدِّ)«افراد ضعیف و ناتوان، هرگز نمى توانند ستم را از خود دور کنند و حق جز با تلاش و کوشش به دست نمىآید»
امیرالمؤمنین (ع) در این خطبه، «سکوت» را نتیجه «ذلّت و ضعف» میداند. وقتی به کشوری حمله میشود، زنان و کودکان بیگناه به شهادت میرسند و امنیت ملی نقض میگردد، سکوت افراد مشهور و تأثیرگذار (اعم از هنرمند، ورزشکار یا سلبریتی) به معنای پذیرش ظلم نیست، بلکه مصداق همان «ضعفی» است که امام (ع) آن را مانع دفع ظلم میداند.
خداوند در قرآن میفرماید: «وَ لا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ» (هود: ۱۱۳). (به ستمگران تمایل پیدا نکنید، که آتش شما را فرا میگیرد). تمایل، فقط «همکاری» نیست؛ «سکوت معنادار» در برابر جنایت نیز نوعی رکون (تمایل) محسوب میشود.
شهرت، امانتی برای دفاع از مظلوم است
سلبریتیها به واسطه فالوئرهای میلیونی، قدرتی دارند که یک فرد عادی ندارد. این قدرت، یک «امانت الهی» و «مسئولیت اجتماعی» است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «مَنْ أَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ» (کسی که صبح کند و به امور مسلمانان اهتمام نداشته باشد، مسلمان نیست).
سکوت یک چهره مشهور در برابر کشتار هموطنانش، نهتنها «بیاهتمامی» به امور مسلمین است، که خیانت به اعتماد مردمی است که او را «صدای خود» میدانند.
هنر متعهد، فریاد حق است
امام علی (ع) میفرمایند: «حق جز با تلاش و کوشش (الْجِدِّ) به دست نمیآید». «جدّ» یعنی تلاش مضاعف، یعنی هزینه دادن. هنرمند متعهد، هنرش را فدای حقیقت میکند. تاریخ شیعه، پر از شاعرانی مانند «دعبل خزاعی» است که با شعر خود در برابر ظلم ایستادند و جانشان را به خطر انداختند.
اگر هنرمندی، هنرش را ابزاری برای دفاع از مظلوم و افشای ظالم نکند، در حقیقت، استعداد خدادادی خود را در راه باطل مصرف کرده است. قرآن در سوره شعراء، از شاعرانی که «آنچه میگویند عمل نمیکنند» مذمت میکند (شعراء: ۲۲۶) و در مقابل، شاعرانی که «ایمان آورده و عمل صالح انجام میدهند» را میستاید (شعراء: ۲۲۷).
توجیه «من سیاسی نیستم» پذیرفته نیست
برخی ممکن است بگویند «هنر به سیاست چه کار دارد؟» اما مگر جنگ، سیاست است و خون بیگناهان، سیاست؟
امام علی (ع) در خطبه ۲۹، «ظلم» را یک پدیده اجتماعی میداند که فقط با «حرکت» و «اقدام» دفع میشود. وقتی دشمن، مدارس و بیمارستانها را بمباران میکند، دیگر «سیاست» و «هنر» از هم جدا نیستند؛ اینجا «انسانیت» مطرح است. سکوت در این میدان، نه «بیطرفی»، که «همراهی با ظالم» تلقی میشود





ثبت دیدگاه