بیانات در دیدار فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۱۳۹۲/۰۶/۲۶:
کتاب جواهر لعل نهرو – نگاهی به تاریخ جهان – را بخوانید؛ در بخشی که دخالت و نفوذ انگلیسها در هند را بیان میکند، تصویر میکند، تشریح میکند – او آدمی است هم امین، هم مطّلع – میگوید صنعتی که در هند بود، علمی که در هند بود، از اروپا و انگلیس و غرب کمتر نبود و بیشتر بود. انگلیسها وقتی وارد هند شدند، یکی از برنامههایشان این بود که جلو گسترش صنعت بومی را بگیرند. خب، بعد کار هند به آنجا میرسد که دهها میلیون آن وقتها، صدها میلیون در دورههای بعد، فقیر و گدا و خیابانْخواب و گرسنهی به معنای واقعی داشته باشد؛ آفریقا همینجور است؛ بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین همینجورند. پس نظام سلطه علاوه بر اینکه جنگافروز است، فقرآفرین است.
کتاب «نگاهی به تاریخ جهان» اثر جواهر لعل نهرو یکی از مشهورترین آثار تاریخی قرن بیستم است که با نگاهی گسترده و انسانی، تاریخ تمدنهای جهان را روایت میکند.
مشخصات کتاب
- نویسنده: جواهر لعل نهرو (نخستین نخستوزیر هند مستقل)
- عنوان اصلی: Glimpses of World History
- سال انتشار: ۱۹۳۴
- نوع اثر: تاریخ جهان، تاریخ تمدن، نامهنگاری
درباره کتاب
این اثر در اصل مجموعهای از ۱۹۶ نامه است که نهرو در فاصله سالهای ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳، هنگامی که بهدلیل فعالیتهای سیاسی در زندانهای بریتانیا در هند زندانی بود، برای دخترش ایندیرا نهرو (که بعدها ایندیرا گاندی، نخستوزیر هند شد) نوشت.
نهرو در این نامهها تلاش میکند تاریخ جهان را به زبانی روان و جذاب برای دخترش توضیح دهد. او از تمدنهای باستانی مصر، بینالنهرین، ایران، چین و هند آغاز میکند و سپس به یونان و روم، ظهور ادیان بزرگ، قرون وسطی، رنسانس، انقلابهای سیاسی و صنعتی و تحولات دنیای مدرن میپردازد.
ویژگیهای برجسته کتاب
- نگاه جهانی و فراملی: برخلاف بسیاری از کتابهای تاریخی که بر اروپا تمرکز دارند، نهرو به تمدنهای آسیایی، آفریقایی و خاورمیانه نیز توجه ویژه نشان میدهد.
- نثر ساده و آموزشی: کتاب برای آموزش تاریخ به یک نوجوان نوشته شده و به همین دلیل زبانی روان و قابل فهم دارد.
- تحلیل تاریخی همراه با دیدگاه انسانی: نهرو صرفاً به ذکر رویدادها اکتفا نمیکند، بلکه درباره علل و پیامدهای آنها نیز بحث میکند.
- تأکید بر پیوستگی تاریخ بشر: او نشان میدهد که تمدنها چگونه بر یکدیگر تأثیر گذاشتهاند و تاریخ جهان مجموعهای بههمپیوسته است.
نقاط قوت
- روایت جذاب و داستانگونه
- پوشش گسترده دورههای تاریخی و تمدنهای مختلف
- مناسب برای آشنایی عمومی با تاریخ جهان
- ارائه دیدگاهی غیراروپامحور نسبت به تاریخ
نکاتی که باید در نظر داشت
از آنجا که کتاب در دهه ۱۹۳۰ نوشته شده است، برخی اطلاعات و تحلیلهای تاریخی آن با یافتههای جدید پژوهشگران امروزی بهروز نیست. همچنین دیدگاههای سیاسی و ضد استعمار نهرو در بخشهایی از کتاب مشهود است.
مناسب برای چه کسانی؟
- علاقهمندان به تاریخ جهان و تمدنها
- دانشجویان و دانشآموزان
- کسانی که میخواهند تاریخ را به زبانی ساده و روایی مطالعه کنند
- خوانندگانی که به تاریخ از منظر غیرغربی علاقه دارند
این کتاب هنوز هم یکی از آثار کلاسیک و تأثیرگذار در حوزه تاریخ عمومی به شمار میرود و بسیاری آن را نقطه شروعی مناسب برای آشنایی با تاریخ جهان میدانند.
ثبت دیدگاه