ایده ایجاد یک میهن برای یهودیان، قرنها در دل سنت و دعاهای یهودیان زنده بود، اما بهعنوان یک جنبش سیاسی مدرن در اواخر قرن نوزدهم در اروپا شکل گرفت.. در آن زمان، یهودیان اروپا با مشکلات عدیدهای روبرو بودند: در اروپای شرقی، آنها بهعنوان گروهی ناخواسته دیده میشدند و در اروپای غربی، با وجود شهروندی کامل، همچنان طعم یهودستیزی را میچشیدند.
ظهور جنبش صهیونیسم
اگرچه اندیشههای اولیه توسط شخصیتهایی مانند موسی هس (۱۸۶۲) و لئو پینسکر (۱۸۸۲) مطرح شد.، اما تئودور هرتزل بود که این ایده را به یک جنبش سیاسی بینالمللی تبدیل کرد.. هرتزل، روزنامهنگار یهودی اهل وین، پس از مشاهده یهودستیزی در پرونده دریفوس در فرانسه، به این نتیجه رسید که راه حل مسئله یهودیان، ایجاد یک کشور مستقل برای آنهاست.. او در سال ۱۸۹۶ جزوهای به نام «کشور یهود» منتشر کرد و در آن برنامه خود را برای تأسیس یک دولت یهودی تشریح نمود.
کنگره بازل و تولد یک جنبش
در سال ۱۸۹۷، هرتزل اولین کنگره صهیونیسم را در بازل سوئیس برگزار کرد.. در این کنگره، هدف جنبش چنین تعریف شد: «ایجاد یک میهن ملی برای قوم یهود در فلسطین که مورد تأیید قوانین عمومی باشد».. همچنین، «سازمان جهانی صهیونیسم» برای هدایت این حرکت تأسیس شد. هرچند گزینههای دیگری مانند اوگاندا نیز مطرح شد، اما در نهایت فلسطین بهعنوان سرزمین نهایی انتخاب گردید، چراکه در قلب تاریخ و هویت یهودیان جای داشت.
گامهای اولیه: مهاجرت و خرید زمین
پس از کنگره بازل، صهیونیستها فعالیتهای عملی خود را آغاز کردند. مهمترین این اقدامات، تشویق مهاجرت یهودیان به فلسطین (که در آن زمان بخشی از امپراتوری عثمانی بود) و خرید زمین برای ایجاد شهرکهای کشاورزی بود.. سازمانهایی مانند «صندوق ملی یهود» و «شرکت توسعه زمین فلسطین» برای تأمین مالی این اهداف ایجاد شدند.. این مهاجرتها که به «علیا» معروف است، پایههای جمعیتی و اقتصادی دولت آینده را بنا نهاد.. جمعیت یهودیان فلسطین از ۲۴,۰۰۰ نفر در سال ۱۸۸۲ به ۴۷,۰۰۰ نفر در سال ۱۸۹۵ افزایش یافت.
نقطه عطف: اعلامیه بالفور (۱۹۱۷)
جنگ جهانی اول تحولات بزرگی به همراه داشت. در سال ۱۹۱۷، نیروهای بریتانیا فلسطین را از عثمانی تصرف کردند.. در همین سال، آرتور بالفور، وزیر امور خارجه بریتانیا، در نامهای به لرد والتر روتشیلد، از رهبران جامعه یهودی بریتانیا، اعلام کرد که دولت بریتانیا «از ایجاد یک میهن ملی برای قوم یهود در فلسطین حمایت میکند».. این نامه که به «اعلامیه بالفور» معروف است.
اولین بهرسمیتشناسی بینالمللی مهم از آرمان صهیونیسم بود.. با این حال، در این اعلامیه تأکید شده بود که نباید به حقوق مدنی و مذهبی جوامع غیریهودی ساکن فلسطین لطمهای وارد شود.پس از جنگ، جامعه ملل قیمومت فلسطین را به بریتانیا واگذار کرد و از آن خواست تا اجرای اعلامیه بالفور را تسهیل کند.. این امر منجر به افزایش چشمگیر مهاجرت یهودیان به فلسطین شد؛ بهطوری که تا سال ۱۹۳۹، جمعیت یهودیان به ۴۴۵,۰۰۰ نفر رسید.
نقشه تقسیم و استقلال (۱۹۴۷-۱۹۴۸)
افزایش مهاجرت یهودیان با مخالفت شدید اعراب فلسطین روبرو شد و تنشها را افزایش داد.. بریتانیا برای حفظ آرامش، در سال ۱۹۳۹ «کاغذ سفید» را منتشر کرد که مهاجرت یهودیان را به شدت محدود میکرد.پس از جنگ جهانی دوم، بریتانیا که قادر به مدیریت مناقشه اعراب و یهودیان نبود، مسئله فلسطین را به سازمان ملل متحد واگذار کرد.
سازمان ملل، کمیسیون ویژهای تشکیل داد که طرحی را برای تقسیم فلسطین پیشنهاد کرد.. در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷، مجمع عمومی سازمان ملل با قطعنامه ۱۸۱ (با ۳۳ رأی موافق در برابر ۱۳ رأی مخالف) موافقت کرد که فلسطین را به دو دولت مستقل یهودی و عربی تقسیم کند و شهر اورشلیم را تحت کنترل بینالمللی قرار دهد.
- رهبران یهودی با وجود نارضایتی از وسعت کوچک سرزمین تخصیصیافته، این طرح را پذیرفتند
- کشورهای عربی و رهبران فلسطینی به شدت با آن مخالفت کردند
اعلام موجودیت دولت اسرائیل (۱۴ مه ۱۹۴۸)
با خروج نیروهای بریتانیا در آستانه پایان قیمومت، رهبران یهودی تصمیم به اعلام استقلال گرفتند.در ۱۴ مه ۱۹۴۸، در موزه هنر تلآویو، دیوید بن گوریون ، رهبر صهیونیستها، اعلامیه استقلال اسرائیل را قرائت کرد.. مراسمی که تنها ۳۲ دقیقه به طول انجامید. و طی آن، موجودیت «دولت یهود به نام اسرائیل» اعلام شد.تنها ۱۱ دقیقه پس از این اعلام، رئیسجمهور آمریکا، هری ترومن، بهطور غیررسمی اسرائیل را به رسمیت شناخت!
جنگ استقلال
تأسیس اسرائیل با واکنش فوری نظامی همسایگان عرب روبرو شد. در ۱۵ مه ۱۹۴۸، ارتشهای مصر، عراق، اردن، لبنان و سوریه به اسرائیل حمله کردند و جنگ اعراب و اسرائیل (جنگ استقلال) آغاز شد.. اسرائیل در این جنگ پیروز شد و توانست قلمرو خود را فراتر از مرزهای تعیینشده در طرح تقسیم گسترش دهد.در ۱۱ مه ۱۹۴۹، اسرائیل بهعنوان پنجاه و نهمین عضو، به سازمان ملل متحد پیوست.
ثبت دیدگاه