«سمعت بذلک فرضیت به»؛ مرز بین دینداری و انفعال

فراز «و لعن الله امه سمعت بذلک فرضیت به» یک اصل بنیادین در فرهنگ عاشورایی را نشان می‌دهد: رضایت به ظلم، هم‌ردیف ظلم کردن است.

رضایت یعنی چه؟

رضایت فقط تأیید فعال نیست. گاهی:

– سکوت در برابر ظلم، نوعی رضایت است

– بی‌تفاوتی وقتی خبر ظلم به تو می‌رسد، رضایت است

– توجیه کردن ظلم به هر دلیلی، رضایت است

– ترس از موضع گرفتن هم نوعی رضایت محسوب می‌شود

دینداری منفعل:

آفت بزرگ متأسفانه در تاریخ، گاهی دینداری به انفعال تبدیل شده. یعنی:

– «صبر کن، خدا خودش درست می‌کند» به جای «قیام کن»

– «به ما ربطی ندارد» به جای «ظلم را نباید سکوت کرد»

– «مصلحت نیست» به جای «حق را باید گفت» این نگاه با روح عاشورا در تضاد کامل است.

امام حسین (ع) می‌توانست سکوت کند و بگوید «مصلحت نیست.» اما نکرد.

دینداری حسینی چیست؟

دینداری واقعی در فرهنگ عاشورا یعنی:

– ظلم را ببینی و فریاد بزنی، حتی اگر تنها باشی

– برای مظلوم بجنگی، حتی اگر مظلوم هم‌کیش تو نباشد

– از قدرتت استفاده کنی برای دفاع از حق

– نترسی از هزینه‌های حرف حق

نشانه‌های انفعال در پوشش دینداری

چطور بفهمیم دینداری ما به انفعال تبدیل شده؟

– وقتی خبر ظلم می‌شنویم و فقط آه می‌کشیم

– وقتی می‌گوییم «دعا می‌کنم» اما هیچ اقدام دیگری نمی‌کنیم

– وقتی ظلم را به اسم «قضا و قدر» توجیه می‌کنیم

– وقتی از ترس موقعیت‌مان، سکوت می‌کنیم

– وقتی نمی‌گذاریم صدای مظلوم به جایی برسد

فراز زیارت اربعین یک معیار روشن به ما می‌دهد: در برابر ظلم، سکوت و رضایت ممنوع. دینداری که به انفعال بینجامد، دینداری حسینی نیست. امام حسین (ع) به ما یاد داد که گاهی باید ایستاد و گفت «نه»، حتی اگر هزینه‌اش جان باشد. هر دینداری که این روحیه را نداشته باشد، با عاشورا فاصله دارد.